تاریخ امروز:پنج شنبه , ۲۳ آبان ۱۳۹۸
نوکو

نگاهی خلاقانه، برای حفظ ایمنی در آیین کهن چهارشنبه سوری (بخش چهارم)

کوزه شکنی

یکی دیگر از رسوم خاطره انگیز در چهارشنبه سوری شکستن کوزه است.
به این ترتیب که مردم کوزه های خود را به بالای پشت بامها می برند و آنها را به پایین پرتاب کرده  و می شکنند و در استقبال سال نو، کوزه نویی جایگزین می کنند.
برخی افراد داخل کوزه مقداری زغال به نشانه سیاه بختی،کمی نمک به نشانه شور چشمی و یک سکه به نشانه تنگدستی می‌اندازند و سپس کوزه را به دور
سر خود و افراد خانواده می‌چرخانند و از بالای بام  خانه به داخل کوچه می‌اندازند.

این بیت شعر “غم برو شادی بیا، مهنت برو روزی بیا” را می خوانند و در پایان کوزه نو و تمیز را از قنات و یا چشمه روستا آب کرده و به داخل خانه می‌آورند که این مراسم همراه با شور، شعف و شادمانی خاصی اجرا می‌شود.

یکی دیگر از روشهای شکستن کوزه این است که هرکس چند سکه در کوزه اش می اندازد و همه برای شکستن کوزه ها به یک محله می روند و کوزه ها را بر زمین کوبیده و می شکنند که اینکار با ایجاد یک شادی در بین کودکان برای یافتن سکه های درون کوزه ها تکمیل میشود.
چند دلیل برای این رسم وجود دارد، که در نقاط گوناگون ایران انجام میگیرد:
یکی اینکه بسیاری بر این باور بودند که در طول سال، بلاها و قضایای بد در کوزه جمع میشده و با شکستن کوزه آن بلاها دور می شوند.
دلیل دیگر اینکه در گذشته یخچال نبود و برای داشتن آب خنک آن را در کوزه نگه میداشتند، و کوزه چون منافذ ریزی روی بدنه اش داشت و همیشه مرطوب بود، باعث
می شد که آب خنک بماند اما پس از مدتی املاح آب این منافذ را می بست و دیگر آب خنک نمیشد، از طرفی به مرور زمان دیواره کوزه ها سبز رنگ میشود پس باید هر سال این کوزه ها عوض شود و چه بهانه ای بهتر از سال نو.

هم چنین با این کار شغل کوزه‌گری احیا شده و مردم با شکستن کوزه‌های قدیمی و خرید کوزه جدید به کوزه‌گران و کوزه‌فروشان کمک می‌کنند تا کارشان رونق یابد.
این رسم و سنت حسنه به شماره ۸۱۷ در بهمن ماه سال ۱۳۹۱ در فهرست میراث ناملموس (معنوی) کشور به ثبت رسیده است.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *